Słownik turysty

A

Agent - w turystyce termin ten oznacza osobę lub biuro turystyczne sprzedające imprezy turystyczne przygotowane przez tour operatora

Agroturystyka - coraz bardziej popularna forma spędzania wakacji na wsi - zdala od miejskiego zgiełku, na łonie przyrody, standard gospodarstw agroturystycznych oferujących turystom miejsca noclegowe w Polsce z roku na rok jest coraz wyższy

aircraft grounding - niedopuszczenie do lotu ze względu na niekorzystne warunki

airport tax - opłata lotniskowa opłacana przez pasażerów linii

air services agrement - umowa lotnicza

all-in - "wszystko wliczone w cenę"

all inclusive - wykupienie pakietu "all inclusive" oprócz noclegu i wyżywienia gwarantuje nam w cenie pozostałe usługi świadczone przez hotel, jak np. napoje i trunki przez cały czas pobytu w hotelu

allotment - okresowa lub stała rezerwacja większej ilości miejsc w obiekcie turystycznym z możliwością odpowiednio wczesnej anulacji bez konsekwencji finansowych

alternative tourism - forma wypoczynku związana z dużymi imprezami turystycznymi, nastawiona na obcowanie z kulturą, tradycją i obyczajami

AP - "American Plan" - plan amerykański - taryfa hotelowa z pełnym wyżywieniem

animator czasu wolnego - organizator zajęć i rozrywek dla gości określonej imprezy turystycznej

aqua park - kompleks basenów z wieloma atrakcjami, np. zjeżdżalnie, rozrywka uwielbiana głównie przez dzieci, ale i dorośli mogą tu wesoło spędzać czas

APEX - "Advanced Purchase Excursion" - ferowana przez linie lotnicze taryfa powrotna w lotach rejsowych, wymaga spełnienia pewnych warunków: minimalny termin zakupu biletu w przedsprzedaży, minimalny czas pobytu, wykup biletu i uiszczenie opłaty w momencie dokonywania rezerwacji

average room rate - przeciętna cena pokoju

B

baggage allowance - limit bagażu przypadający na jednego pasażera

baggage claim area - miejsce odbioru bagażu na terminalu lub dworcu

baggage room - przechowalnia bagażu

bareboat charter - wynajem jachtu lub samolotu bez załogi

BB - "bed and breakfast" - wykupienie tego pakietu gwarantuje nam w cenie śniadanie i nocleg w hotelu

Berth - keja, miejsce cumowania statku lub koja - miejsce do spania na statku lub w wagonie kolejowym

boarding pass - karta pokładowa wręczana pasażerom linii lotniczych przed odprawą, zawiera nazwisko pasażera, numer miejsca w samolocie, numer lotu

boarding Mouse - pensjonat

bloking - rezerwacja biletów, imprez i usług turystycznych

budżet - określenie tanich usług hotelowych

bumping - odmowa przewozu lub zakwaterowania turysty w przypadku braku miejsc

bungalow - rodzaj zakwaterowania w obiektach położonych wokół budynku głównego, na terenie hotelu, bungalowy to zazwyczaj parterowe lub 1-, 2- piętrowe budynki, mogą posiadać aneks kuchenny

business tourism - podróże służbowe

C

cabin - kabina - pomieszczenie na statku

cabotage - kabotaż, termin stosowany w żegludze w odniesieniu do transportu przybrzeżnego, w lotnictwie do transportu krajowego

cafe komplet - drugie śniadanie lub podwieczorek

canoeing - kajakarstwo

Card of residence - karta pobytu gościa w hotelu

carry-on baggale - bagaż podręczny

catering - dostarczanie posiłków turystom podczas podróży

charter - wynajem samolotu na danej trasie

check card - karta czekowa

check-in - zakwaterowanie w hotelu, lub odprawa pasażerów na lotnisku

check-out - wykwaterowanie z hotelu przy wyjeździe

city break - opcja wyjazdu weekendowego polegająca na odwiedzaniu europejskich stolic w celach rekreacyjnych

climbing - wspinaczka górska

commission - prowizja - opłata wypłacana pośrednikowi jako wynagrodzenie za jego usługi

commuter airline - dowozowa linia lotnicza, zapewnia transport z małych miast na lotnisko

conjuction tickets - bilety łączone, w przypadku podróży z przesiadkami liniami lotniczymi lub autokarem

connecting room - pokój przylegający

connecting time - czas na przesiadkę

continental breakfast - śniadanie kontynentalne, standardowo składające się z herbaty lub kawy, pieczywa, masła i dżemu.

Couchette - kuszetka - składane miejsce do spania w wagonie kolejowym

crewed charter - czarter jachtu lub łodzi wraz z załogą i serwisem

cruise - podróż morska, rejsy na pokładzie statków odbywają się również po jeziorach i rzekach

cło - podatek nakładany na towary przywożone lub wwożone do kraju, każdy kraj może ustalać cła i ich wysokość na określone grupy towarów

currency - waluta - banknoty i monety używane jako środek wymiany w danym kraju

D

day rate - stawka za korzystanie z pokoju w ciągu dnia

dead line - ostateczny czas, do którego możemy załatwić daną sprawę, np. dokonać opłaty za usługę

departure tax - podatek nakładany na pasażerów wyjeżdżających z kraju

dewizy - formy płatności za granicy w obcej walucie: weksle, czeki, banknoty

dieta - środki pieniężne przydzielane osobie wyjeżdżającej w podróż służbową na pokrycie kosztów przejazdu i zakwaterowania

diving - nurkowanie

doba hotelowa - określony godzinowo czas trwania umowy między turystą a hotelem, trwa zazwyczaj od godziny 14.00 do 10.00, 12.00 dnia następnego

double room - pokój dwuosobowy

duty-free - termin odnoszący się do towarów nie objętych cłem jak i do miejsc, gdzie można zakupić takie towary kupić, np. sklepy wolnocłowe na lotniskach

E

elapsed travel time - rzeczywisty czas podróży

embarkation card - karta pokładowa wydawana pasażerom statków, zawiera dane nazwisko pasażera, numer kajuty

entry requirements - formalności wyjazdowe; dokumenty wymagane przy wjeździe do danego kraju np. paszport, wiza

entry tax - podatek wjazdowy

exchange rate - kurs wymiany

excursion fares - taryfy wycieczkowe, posiadają określone ograniczenia, pozwalają np. na przerwę w podróży jeżeli zostało to zgłoszone w momencie rezerwacji

F

farm tourism - odpowiednik polskiej agroturystyki, turystyka wiejska

FB - termin oznacza, że w ofercie znajduje się pełne wyżywienie: śniadanie, obiad i kolacja

Ferry - prom, statek lub samolot

flight coupon - odcinek biletu lotniczego; część biletu oddawana w czasie odprawy

Fly & Drive - Wycieczki Fly & Drive to najlepszy wybór dla osób preferujących wolność i samodzielność. To propozycja dla tych, którzy cenią sobie swój czas i niezależność i nie przepadają za grupowym zwiedzaniem według sztywnego rozkładu.

Podróżujący otrzymują do dyspozycji samochód oraz dokumenty podróży (vouchery do hoteli i mapy z wytycznymi programu) i mogą ruszyć w trasę, realizując program bez popędzania przez pilota ani wstrzymywania przez ociągających się współpodróżnych.

fly cruise/drive/rail - przelot/rejs wycieczkowy/wynajęcie samochodu/podróż koleją

Force Majeure - siła wyższa, zdarzenie zewnętrzne, któremu nie można przeciwdziałać np. trzęsienie ziemi, powódź, termin prawny spotykany w umowach turystycznych - organizator w wypadku takich okoliczności może zmienić program wycieczki

free port - port bezcłowy

funboard - odmiana windsurfingu na lekkiej, desce z dużym żaglem, deskarz jest spięty z żaglem trapezowym zakończonym hakiem, sport ten najlepiej uprawiać przy silnym wietrze

G

guest Mouse - mały pensjonat oferujący noclegi i wyżywienie

GPK - graniczny punkt kontrolny

Guide - przewodnik

H

half Pension i HB - wykupienie takiego pakietu oznacza, że w ofercie znajdują się dwa posiłki dziennie: śniadanie i obiadokolacja

heritage tourism - krajoznastwo

holiday - święto, dzień wolny od pracy; wakacje

home stay - forma pobytu z zakwaterowaniem u rodziny za granicą, szczególnie popularna w wymianie studentów

hotel representative - przedstawiciel hotelu

hotel transfer - transfer hotelowy, zorganizowany przez obsluge hotelu dla klienta

hotel voucher - voucher hotelowy - dokument wydawany przez touroperatora dla klienta, na podstawie którego po przybyciu klient wręcza jako świadectwo opłacenia noclegu

hydrofil - wodolot

hydrospeed - odmiana raftingu, spływ rwącym nurtem rzeki na specjalnej desce, aby uprawiać ten sport, należy zaopatrzyć się w specjalny kostium, kask oraz płetwy

I

IATA Bonding Scheme - system ubezpieczeń wzajemnych Stowarzyszenia Międzynarodowego Transportu Lotniczego w celu zapewnienia ochrony członkom w przypadku bankructwa agenta

inclusive IT - to pakiet usług: przelot, transfer, zakwaterowanie dużo tańszy niż kupowany oddzielnie

incoming tour operator - touroperator świadczący usługi dla zagranicznych klientów

international currency - waluta międzynarodowa - np. EURO

invoice - faktura

J

jetty - molo, falochron - konstrukcja wychodząca w morze

jumbo jet - rodzaj samlotu, zwany statkiem powietrznym

junket - to podróż biznesowa opłacana przez firmę

K

kanioning - sport polegający na pokonywaniu pieszo górskiego potoku - połączenie wspinaczki, survivalu, nurkowania i innych sportów ekstremalnych

karnet narciarski - jedno lub kilkudniowy, umożliwia korzystanie z wyciągów narciarskich

kay - rafa koralowa

king size - królewski rozmiar łóżka 72 x 80 cali, zwykle w apartamentach hotelowych

kitesurfing - to połączenie "latawca" i deskarza, wolnym tłumaczeniu - surfing z latawcem - deskarz trzyma się rączki latawca (balona), a wiatr podrywa deskarza w powietrze

KL - ubezpieczenie od kosztów leczenia

kwatera prywatna - pokój z możliwością korzystania ze wspólnej łazienki, kwatera prywatna może być apartamentem z kuchnią i łazienką

L

last minute - sprzedaż imprez po obniżonych cenach z powodu bliskiego terminu rozpoczęcia imprezy

late arrival - spóźniony przyjazd gościa do hotelu

late cancellation - anulacja rezerwacji przekraczająca termin bezkosztowy, wiąże się z poniesieniem kosztów finansowych

layover - przerwa w podróży

leisure - czas wolny po pracy

long/short Ravel - długa/krótka podróż

luggage - bagaż

M

marina - mały port morski lub rzeczny przystosowany do cumowania łodzi

mobile home - przyczepa kempingowa

motel - biekt noclegowy znajdujący się przy drodze, z parkingiem i serwisem motoryzacyjnym

mulda/mulding - jazda na nartach po terenie pagórkowatym

O

OB - "only bed" - wykupienie tego pakietu gwarantuje nam w cenie jedynie nocleg

obligatory - obowiązek poddania się przez turystę określonym procedurom, np. posiadania wizy

OK - termin stosowany w odniesieniu do biletu potwierdzającego prawo pasażera do odbycia podróży

opłata lotniskowa - opłata narzucona przez lotniska, które obsługują dane połączenie lotnicze i zawsze doliczana do biletu lotniczego (nie tylko przy charterach), organizatorzy podają ją w cenie lub jako odrębną pozycję, konieczną do dopłaty

opłata paliwowa - opłata narzucona przez linie lotnicze, wywołana podwyżkami cen paliw w tym roku, opłatę tę posiadają wszyscy polscy touroperatorzy, z tym że niektórzy ukrywają ją w podwyższonej uprzednio cenie, a niektórzy podają w odrębnych dopłatach

OT - organizator turystyki, firma organizująca usługę turystyczną, często współpracująca z siecią agentów, którzy rozprowadzają oferty turystyczne, OT ponosi ryzyko finansowe związane z organizacją imprezy turystycznej

Overbooking - dosłownie "nadsprzedaż", sprzedaż większej ilości miejsc lub biletów, niż jest ich w rzeczywistości

P

Package - pełen pakiet świadczeń turystycznych (przejazd, wyżywienie, zakwaterowanie, ubezpieczenie, bilety na imprezy kulturalne)

paszport blankietowy - tymczasowy, zastępczy paszport wydawany turyście przez konsula za granicą w przypadku jego utraty, upoważnia do powrotu do kraju

pensjonat - obiekt świadczący usługi noclegowe z całodziennym wyżywieniem, musi posiadać recepcję i dysponować przynajmniej 7 pokojami

PIR - "Property Irregularity Report" - zawiadomienie o uszkodzeniu bagażu, formularz wypełniany na lotnisku przez turystę, który utracił bagaż w transporcie lotniczym

POT - Polska Organizacja Turystyczna, organizacja odpowiadająca za rozwój polskiego przemysłu turystycznego i promocję walorów turystycznych Polski za granicą

Przewodnik - osoba doskonale orientująca się w terenie, po którym oprowadza wycieczkę, udziela wszelkich informacji o zwiedzanych miejscach i zabytkach, zarówno z zakresu architektury i sztuki, jak i historii zwiedzanych miejsc

R

RR - wykupienie tego pakietu oznacza, że w cenie oferty jest tylko nocleg, bez wyżywienia

Rafting - spływ rwącą rzeką na tratwie lub pontonie

rate of Exchange - termin oznaczający poziom wymiany walutowej - relacje między poszczególnymi walutami

regaty - wyścigi łodzi lub jachtów

Reiseleiter - pilot grupy zagranicznej

Rezydent - pilot przebywający na stałe w danym ośrodku turystycznym, reprezentant biura turystycznego i organizator pobytu turystów, zjawia się w hotelach na wyznaczonych dyżurach, doradza, zbiera zapisy na wycieczki, pomaga w sytuacjach awaryjnych. Często do jego obowiązków należy też praca biurowa w lokalnym przedstawicielstwie organizatora, za granicą określany jako "resort representative"

room sernice - obsługa hotelowa, płatna dodatkowo

rooming list - lista z wykazem nazwisk turystów wraz z opisem ich zakwaterowania w hotelu

RT (return tariff) - taryfa powrotna

S

Safari - wyprawa w większych grupkach w celu obserwowania przyrody

safari nurkowe - świetna rozrywka dla miłośników nurkowania, wyprawa mająca na celu obserwacje zycia morskiego lub zwiedzanie wraków statków, popularna wśród turystów spędzających wczasy u wybrzeży Morza Czerwonego i Śródziemnego

shuttle - usługi transportowe na danej trasie bez wymogu rezerwacji

sightseeing - zwiedzanie miasta często w formie objazdowej

SLG single - pokój jednoosobowy

SPA - określenie na uzdrowiska i tereny lecznicze, również usługi hotelarskie związane z leczeniem i rehabilitacją gości

Suite - apartament

Survival - określenie odnoszące się do formy spędzania wolnego czasu w specyficznych, często ekstremalnych warunkach np. na terenach podmokłych, w lasach, na pustyni lub w tropiku

szwedzki stół - forma podawania posiłku, turyści sami mogą dokonywać wyboru potraw bez ograniczeń, żywności nie można wynosić na zewnątrz miejsca zakwaterowania

T

taryfa - opłata za bilet między kilkoma portami lotniczymi

tip - napiwek

TO - tour operator, organizator turystyki, przedsiębiorstwo kompletujące usługę turystyczną, odpowiedzialne zarówno za przebieg programu wycieczki, transport i zapewnienie opieki pilota, najczęściej współpracujące z siecią agentów, którzy prowizyjnie rozprowadzają przygotowane przez OT oferty turystyczne

Toll - myto, opłata pobierana za użytkowanie niektórych dróg

Tour leader - pilot grupy zagranicznej

Transfer - przetransportowanie turystów na krótkim odcinku, np. z hotelu na lotnisko

Tranzyt - przejazd przez obce państwo w drodze do kraju

Trekking - wędrowanie po obszarach niezamieszkałych

V

Visitor - turysta

voll Pension - termin oznacza, że w ofercie znajduje się pełne wyżywienie - śniadanie, obiad i kolacja

voucher - dokument zawierający informację o organizowanej imprezie turystycznej ( o rodzaju wyżywienia, zakwaterowaniu, opłatach za transfery, o przebiegu programu imprezy), służy do rozliczeń między organizatorem imprezy a jego partnerami

W

wawerski - jazda na nartach wodnych za motorówką

wiza administracyjna - dokument wystawiany przez policję lub inny organ państwa w przypadku naruszenia przez turystę prawa, jest to nakaz opuszczenia terytorium państwa

WL - "waiting list" - lista oczekujących, w przypadku posiadania rezerwacji na dany przelot lub przejazd, na który nie ma wolnych miejsc, osoby znajdujące się na liście w pierwszej kolejności mają prawo do wzięcia udziału w imprezie, w momencie gdy zwolni się miejsce u przewoźnika

WTO - "World Tourism Organisation", Światowa Organizacja Turystyki z siedzibą w Madrycie